Home Page
Nhạc Phẩm đă ḥa âm.
Ca sĩ và Nhạc sĩ.
Quốc Toản là ai?
Ḥa Âm là ǵ?
Thơ phổ nhạc
Tự học sáng tác nhạc
Đặt làm Ḥa Âm
Midi là ǵ?
Midi File là ǵ?
Mua Midi File
Muốn thực hiện CD
Mua CD nhạc
Tên Bản nhạc và Tác giả
Mastering 1 bài, 1 CD nhạc
In Giấy Chép Nhạc
 Quân Nhạc QLVNCH
Bạn có yêu nhạc không ?  

quoctoan@quoctoan.com

 dalanband@hotmail.com

Tel (714) 336-0692

====================

 

Tôi Học Sáng Tác Nhạc - Mỹ Tuyền Thư

Do một sự t́nh cờ tôi đọc được bài viết “làm sao để sáng tác ca khúc?” của Nhạc Sĩ Quốc Toản, một nhạc sĩ chuyên viết hoà âm cho nhiều nhạc phẩm nổi tiếng. Dù tôi chưa lần gặp mặt Nhạc Sĩ Quốc Toản nhưng tôi xem ông là bậc Thầy v́ bài viết của Người đă giúp tôi có hứng thú ôm đàn Tây Ban Cầm t́m ḍng nhạc để kết thành một ca khúc. Tôi cũng viết bài nầy để tặng những ai yêu thích âm nhạc, những ai mơ ước học sáng tác một ca khúc mà chưa dịp thực hiện hoài băo của ḿnh.

Tôi biết đánh đàn Tây Ban Cầm hồi năm đầu của thời Trung Học đệ nhất cấp của hơn 40 năm về trước. Vốn liếng âm nhạc của tôi chỉ là căn bản. Tôi học lóm từ bạn bè và tự nghiên cứu thêm nhạc lư từ các sách “Tự Học Tây Ban Cầm” của các tác giả Lan Đài, Hoàng Bửu… nhưng sự thu thập của tôi cũng không có ǵ sâu sắc lắm.
Thời đó gia đ́nh tôi không khá giả, Ba tôi mất sớm, Má tôi quê mùa, yếu đuối. Trong cảnh mẹ goá con côi, v́ đông con nên việc lo cho con có miếng ăn, lo cho con học hành c̣n muốn “hụt hơi” chứ nói ǵ đến việc lo giải trí cho con. Để tôi có một cây đàn guitar không phải là vấn đề ưu tiên mà c̣n thuộc về loại “xa xí phẩm”. Cho nên dù tôi có mơ ước có một cây đàn, tôi cũng không dám thố lộ với Má tôi và mấy ông anh bà chị. Nói rơ hơn là cả thời trai trẻ của tôi và cho đến khi rời Việt Nam, tôi chưa từng có một cây đàn cho riêng ḿnh. Thời đó bạn bè thấy tôi “yêu đàn” nên cho tôi “sử dụng ké” mà thôi.

Tôi nhớ khoảng 1972, ngoài chiến trường luôn sôi động. Những người lính chiến Việt Nam Cộng Hoà phải ngày đêm anh dũng chống giặc cộng xâm lược. Nếu tôi không lầm th́ có lẽ ở hậu phương không bao nhiêu người ư thức đất nước ḿnh đang sa vào hiểm họa cộng sản , bởi tôi thấy mọi người cứ vui chơi, hưởng thụ, xem như chẳng có ǵ cần phải bận tâm. Tôi và bạn bè cùng trang lứa, hầu hết đă vào tuổi phải thi hành nhiệm vụ của người trai thời chinh chiến, trong tinh thần “Đi Quân Dịch Là Thương Ṇi Giống”. V́ năm 1972 được mô tả là “Mùa Hè Đỏ Lửa”, chính quyền Việt Nam Cộng Hoà có lệnh “đôn quân” tăng viện cho chiến trường. Do đó hầu hết chúng tôi nếu ai không đủ tiêu chuẩn hoăn dịch th́ phải tŕnh diện nhập ngũ vào quân đội Việt Nam Cộng Hoà.

V́ phải gián đoạn đường học vấn nên các bạn tôi buồn lắm. Trước ngày rời nhà trường, xa bạn cùng lớp, tụi bạn tôi tổ chức một buổi tiệc “chia tay”. Có anh mang vào lớp một cây đàn guitar trao cho tôi và dặn: “Hôm nay mầy phải là nhạc sĩ đánh đàn cho tụi tao hát”. Trong trường cũng có nhiều tay đàn mà tôi rất ngưỡng phục, nhưng không hiểu sao tôi lại được vinh dự nhận lănh trọng trách nầy và cũng là “chứng nhân lịch sử” của thời trai trẻ đó. Mấy anh bạn tôi sử dụng bục giảng của Thầy làm sân khấu. Kèn “acmonica” và các cây sáo trúc cũng được mang vào lớp tham gia văn nghệ. Mấy chiếc muỗng “inox” và mặt bàn trở thành dàn trống với nhiều âm thanh hỗn tạp nhưng hết sức rộn ràng bên cạnh các giọng ca trầm buồn của những khuôn mặt c̣n “rất sữa”.

Buổi văn nghệ bắt đầu chưa được 10 phút th́ các học sinh nam nữ của lớp khác kéo đến tham dự. V́ không đủ chỗ nên các bạn phải đứng chen chúc, có bạn leo lên ngồi luôn trên cửa sổ và đứng chật ních ngoài cửa chính để theo dơi. Hành động “loạn” nầy chưa từng được nhà trường chấp nhận, nhưng lần nầy có lẽ v́ thông cảm cho nỗi buồn của các học sinh phải bất đắc dĩ rời ghế nhà trường nên ông Hiệu Trưởng và các Thầy cũng làm lơ cho chúng tôi “quậy”. V́ sợ chúng tôi “quá trớn” cho nên vài phút có Thầy “Giám thị hành lang” đến xem xét, cười xă giao rồi bỏ đi với lời dặn: “Các em nhớ chừng mực thôi nhé.”. Trong ngày đó, tất cả những nhạc phẩm như: Đêm Buồn Tỉnh Lẻ, Hai Mùa Mưa, Tàu Đêm Năm Cũ, Ngày Xưa Hoàng Thị, Trưng Vương Khung Cửa Mù Thu… Đều được các bạn tôi thay phiên mang ra tŕnh diễn. Vài chị bạn chúng tôi, có người yêu phải bỏ học để tŕnh diện vào quân trường nên khóc sướt mướt trong lúc hát các bản nhạc “ruột” về lính để tặng các anh…. Buổi “đại nhạc hội” bỏ túi nầy đă tạo cảm hứng cho nhiều người. Có anh v́ quá cao hứng nên chạy ra ngoài quán mua mấy chai rượu đế, cóc ổi, đậu phụng rang… lận trong áo mang vào nhậu lén cho đến say. Có bạn nào đó thuộc “con nhà lành” phát giác có mấy bạn mặt đỏ v́ say rượu nên báo cho Thầy giám thị, và chúng tôi đành phải… văn hát sau hơn ba giờ đồng hồ “quậythả cửa”. Sau lần chia tay đó và cho đến ngày nay, số bạn học mà tôi gặp lại chỉ đếm trên đầu ngón tay của một bàn tay.

Đầu năm 1979 vượt biên ra hải ngoại tôi có điều kiện mua đàn. Tôi có nhiều hơn một cây đàn, nhưng để có thời giờ tập dượt th́ lại không. Nghĩ cũng buồn cười, bây giờ có đàn th́ không có giờ để chơi, c̣n thời thanh niên có nhiều th́ giờ, muốn chơi đàn th́ lại không có đàn. Có một điều lạ là tôi chỉ thích đánh đàn cho chính tôi hát hơn là cho người khác hát. Ngón đàn của tôi b́nh thường, nếu không muốn nói là tầm thường, nhưng trong những buổi họp mặt có có văn nghệ qua tính cách sinh hoạt chung, th́ tôi thường được yêu cầu cầm đàn. Ai cũng thích tôi đánh đàn, duy chỉ có Bà Nhà Tôi là chưa bao giờ khen khả năng đánh đàn của tôi, dù nàng rất yêu tôi và cũng rất yêu thích âm nhạc.

Tuổi của tôi không c̣n là thời của t́nh yêu trai gái nữa, nhưng tôi vẫn thích cầm đàn mỗi khi thấy đầu óc căng thẳng sau một ngày làm việc mệt nhọc. Tôi thường tự đánh đàn và cùng Bà Nhà Tôi hát những bài Thánh Nhạc quen thuộc để tôn vinh Thiên Chúa. Tôi ao ước là ḿnh có thể sáng tác một vài nhạc phẩm để hát ca ngợi t́nh yêu Thiên Chúa, nhưng v́ “bất tài” nên tôi chỉ biết hát nhạc của người khác.

Tôi có dịp quen biết ít nhất bốn nhạc sĩ Việt Nam rất nổi tiếng. Tôi hỏi về lănh vực sáng tác, hầu hết vị nào cũng cho là khó lắm và bảo tôi là “Anh phải thật thông suốt nhạc lư, anh phải dồi dào từ ngữ…” nhưng vị nào cũng bảo tôi cứ thử cho biết. Làm sao tôi dám thử? Mà “Bố bảo” tôi cũng không dám thử sáng tác với khả năng nhạc lư của ḿnh.

Trong một chuyến bay xa, công tác cho công ty, tôi ngồi gần một anh bạn Mỹ c̣n trẻ. Sau vài câu trao đổi tôi mới biết anh là một nhạc sĩ. Anh viết nhạc và có ra CD nhạc. Tôi hỏi anh sáng tác nhạc có khó không? Anh trả lời: “khó hay dễ là do chính bạn”. Anh cũng nói thêm: “Nếu muốn sáng tác, đừng câu nệ lời văn, cứ chọn nhạc đề (music Thread) và cứ cho ư tưởng (melody) của ḿnh tuôn ra, ghi xuống giấy, hoặc nếu bạn biết đánh đàn và có đàn trong tay nên chép những ḍng nhạc đó xuống. Không cần hoàn hảo mà cần cho ư tưởng tuôn tràn ra rồi sau đó duyệt lại, sửa đổi cho đúng với một số quy luật căn bản…” Anh bạn nầy nói nghe th́ dễ mà khi tôi thực hành th́ cũng khó thật, nên không theo đuổi việc sáng tác.

Dù bỏ cuộc nhưng mơ ước sáng tác nhạc vẫn c̣n theo đuổi tôi. Tôi mang việc đó ra hỏi mấy người bạn Việt Nam khác thân thiết với tôi, là những người cũng biết sáng tác. Mỗi anh chuyên về một thể loại và rất am tường nhạc lư. Biết tôi muốn học sáng tác, có anh gửi nhu liệu, có anh gửi sách dạy sáng tác, có anh đến nhà cài nhu liệu vào máy computer của tôi với những lời khích lệ tôi học sáng tác. Dù có bạn khích lệ nhưng tôi thấy khó quá. Ngồi cả buổi không “nặn” ra được một câu th́ sáng với tác cái nỗi ǵ?

Một ngày kia tôi vào Internet để t́m hiểu thêm “thế giới âm nhạc” của người Việt Nam, tôi chú ư đến tài liệu của Nhạc Sĩ Quốc Toản: “Tự Học Sáng Tác Ca Khúc”. Đây là những dữ kiện thúc đẩy tôi hoàn thành một số ca khúc và tôi chỉ dành để tôn vinh Thiên Chúa.

Trong phần B của tài liệu, Nhạc Sĩ Quốc Toản có Lời khuyên cho ai đang chuẩn bị sáng tác, mà ông cho là phải thật đơn giản khi sáng tác, như sau:

1. Đơn giản là rất tốt. Nghe như ngược đời, nhưng đúng như vậy. Các bạn hăy nhớ lại, nghe lại những ca khúc đă nổi tiếng, nhạc đương thời, nhạc thời chiến, nhạc tiền chiến, hầu như bài nào cũng đơn giản. Ngôn từ đơn giản, âm điệu đơn giản, tiết điệu đơn giản…dễ hát, dễ hiểu và dễ nhớ. Các bạn có thấy bài nào lời hát khó hiểu, rắc rối, âm điệu trúc trắc, khó hát….trong số những nhạc phẩm nổi tiếng không? Thưa không. Vậy th́ bạn không nên dùng những từ ngữ rắc rối, trừu tượng không rơ ư nghĩa….không nên dùng những âm điệu lên rất cao rồi tuột xuống rất thấp, v.v vượt khỏi sức lực (nơi cổ họng) của con người…

2. T́m cách làm cho nhiều người thích nhạc phẩm của ḿnh. Nếu t́m được một âm điệu mới lạ (nghe không giống nhạc phẩm nào), lồng trong một vài câu nói đang có trên môi của nhiều người đương thời, đơn giản, dễ hát, để người nghe có thể hát theo mấy câu, th́ nhạc phẩm sẽ dễ lưu lại trong đầu người nghe ngay khi mới nghe lần đầu. Được như vậy bạn đă thành công nhiều lắm rồi. Nếu nhạc phẩm của bạn lại có một tiết nhịp có thể làm cho người nghe muốn nhịp nhịp bàn chân, búng búng ngón tay khi nghe, th́ đúng là bạn đang nhập cuộc. Bạn đang trở thành một “người của quần chúng”, một "public figure". Very cool.

3. T́m cách làm cho người nghe xúc động. Những câu chuyện buồn, vui, hài hước, có thể biến thành những ca khúc được nhiều người thích. Những hoàn cảnh éo le, những sinh hoạt vui tươi náo động cũng có thể là đề tài cho những ca khúc mới của bạn. Nói chung, bạn sẽ thành công nếu nhạc phẩm của bạn có thể làm cho người nghe xúc động: thấy buồn, thấy vui, thấy éo le, thấy vui lên, thấy tức cười, hay thấy ngứa ngáy tay chân..v..v..

Đọc xong bài viết của Nhạc Sĩ Quốc Toản, tôi thấy lên tinh thần, v́ ông cho biết: “QuốcToản đă làm ḥa âm và thực hiện nhiều CD nhạc gồm những ca khúc rất hay, được sáng tác bởi những người chưa học nhạc lư và không biết chơi một nhạc cụ nào…”

Căn cứ vào những ǵ Nhạc Sĩ Quốc Toản đề cập, tôi thấy ḿnh “c̣n có giá” hơn một số người có những ca khúc hay. Tôi cầm đàn lên, nhắm mắt cầu nguyện, xin Chúa cho tôi có ư tưởng ca ngợi Ngài. Tôi mang quyển Thánh Kinh ra, tôi lật các sách Thi Thiên của Cựu Ước để t́m ư. Tôi sắp xếp trong trí và viết xuống giấy, tôi cầm đàn lên t́m ư nhạc. Tôi hát thử vài lần để t́m một “melody” mà tôi ưng ư. Một ngày kia, có vợ chồng cô em vợ tôi đến thăm vợ chồng tôi. Hai bạn là Công Giáo. Sau bữa ăn tối, tôi mang đàn ra hát thử vài câu cho “Khúc Xương Sườn” của tôi và hai bạn nghe, nhưng tôi không nói nhạc của ai. Mọi người khen hay. Tôi khoái trong bụng và xếp đàn nói chuyện khác. Khoảng 6 tháng sau, tức vào tháng 5 năm 2010, vợ chồng cô em vợ của tôi trở lại thăm, tôi mang đàn ra hát tôn vinh Chúa với họ sau bữa ăn tối. Tôi xen vào bài hát mà tôi từng giới thiệu. Lần nầy mọi người khen hay, trong số đó có Bà Nhà Tôi là người rất dè dặt trong lời khen chê người khác.
Cô em vợ tôi là người ít nói và cũng giống Bà Nhà Tôi là rất dè dặt khi khen hay chê người khác. Lần nầy cô nói: “Hôm nào anh chép ra cho tụi em xin bản nhạc nầy nhé…”. Cơ hội đă đến, tôi khai thật và hứa: “Hôm nào anh sẽ chép ra đầy đủ và tặng cho D́ Dượng”. Dù vậy, tôi vẫn c̣n dè dặt, v́ đó là “đứa con đầu ḷng” trong “sự nghiệp” sáng tác của tôi. Tôi mang ra cho mấy người bạn trong Hội Thánh hát thử, mọi người khen hay, có ư nghĩa, và tuần nào họ cũng hát. Tôi điều chỉnh vài chữ cho hợp với tiết tấu của một bản nhạc và chấm dứt sửa đổi kể từ tháng 5 năm 2010.

Điều tôi hứng thú nhất và cảm ơn Chúa thật nhiều là v́ t́nh cờ tôi nghe Bà Nhà Tôi hát ca khúc của tôi nhiều lần trong lúc nàng nấu ăn, giặt giũ và lúc ngồi trên xe với tôi. Mỗi lần như thế tôi lờ đi để nàng tự nhiên ngân nga ca khúc của tôi. Lúc đó tôi chợt nhớ đến lời của nhạc sĩ Quốc Toản mà thêm khoái chí: “Nếu nhạc phẩm của bạn lại có một tiết nhịp có thể làm cho người nghe muốn nhịp nhịp bàn chân, búng búng ngón tay khi nghe, th́ đúng là bạn đang nhập cuộc…” Tôi khoái trong ḷng là v́ chẳng những nàng nhịp nhịp bàn chân, mà c̣n cất gịọng lên ca nữa. Như được trớn, tôi viết thêm một số ca khúc khác, tôi có “tŕnh làng” với Bà Nhà Tôi và mấy anh chị em tín hữu trong Hội Thánh, mọi người khen hay, nhưng lại than “hơi khó hát và khó nhớ hơn bài đầu”.

Tôi liên lạc Nhạc Sĩ Quốc Toản để làm quen, thấy ông cở mở và có ḷng muốn giúp đở những ai “ham sáng tác nhạc” như tôi, nên tôi gửi nhạc phẩm đầu tiên của tôi nhờ ông xem lại lần chót. Ông có viết cho tôi một câu khích lệ thật ngắn: “Bước đầu, bạn viết bản nhạc này là bạn thành công lắm rồi.”

Lời kết: Tôi không mơ ước trở thành nhạc sĩ hay được nổi tiếng ǵ cả. Tôi chỉ mong có sự cảm xúc để sáng tác những ca khúc ca ngợi Thiên Chúa, ca ngợi t́nh người hoặc t́nh ca quê hương dân tộc qua lời của Thánh Kinh.

Cao điểm của Lễ Mừng Chúa Giáng Sinh 2011 đă gần kề, tôi xin gửi tặng ca khúc “Hăy Hát Vang Lên” đến những ai thích âm nhạc, yêu mến Thiên Chúa và muốn ca ngợi Ngài, cùng chia sẻ những tâm t́nh của tôi qua nhạc phẩm “Hăy Hát Vang Lên” và tôi cũng chính thức cho “tŕnh làng” ca khúc đầu tiên nầy của tôi. Tôi xin cảm tạ Chúa và cảm ơn Người.

Mỹ Tuyền Thư

Mọi phê b́nh, góp ư xin liên lạc: mytuyenthu@yahoo.com

 ================================================

 

This site was last updated 10/29/15